Ryczałtem zwiemy pewną, z góry określoną, sumę, która jest identyczna dla wszystkich następujących m-cy. Ryczałt podatkowy z drugiej strony, to uproszczony sposób podatku, który naliczania nie bierze pod uwagę podstawy wymiaru podatku.
W ryczałcie od przychodów rejestrowanych, podstawę opodatkowania stanowi dochód, który nie jest pomniejszony o koszty jego uzyskania. Taki typ rozliczenia ma swoje wady i plusy. Do tych pierwszych uwzględnić możemy między innymi to, że przy niskich przychodach, taki rodzaj rozliczenia nie nie jest korzystny dla płatnika podatku VAT, który w takim wypadku ponosić będzie wyższe straty, niż korzyści. Wadą jest również brak sposobności rozliczania się ze współmałżonkiem a także niemożliwość odrzucenia tej formy rozliczania na rzecz innej podczas roku roku podatkowego. Wielkimi atutami są natomiast możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości a także duże korzyści osiągane przy niskich kosztach prowadzenia działalności.
Są jednak pewne utrudnienia, które nakłada prawo polskie (ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.)). Przepisy tłumaczą, że ryczałtowcami mają możliwość być:
• Osoby fizyczne, spółki cywilne a także spółki jawne osób fizycznych, które mają przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, którzy nie są zobowiązani do tworzenia pełnej księgowości i ich przychód nie był wyższy niż pułap uprawniający do niniejszego wyboru (250 000 euro) lub też dopiero rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej (w tym przypadku nie obowiązuje pułap),
• Osoby fizyczne otrzymujące dochody z ramienia umowy poddzierżawy, najmu, dzierżawy, podnajmu lub podobnych umów
Ryczałtowcami nie będą zaś:
• Odprowadzający podatek w formie karty podatkowej na regułach określonych w rozdziale 3,
• Osoby wykorzystujące okresowe zwolnienia z podatku dochodowego,
• W niektórych sytuacjach, także osoby zakładające w roku podatkowym działalność gospodarczą po zmianie działalności (ze współmałżonkiem lub bez),
• Osoby otwierające działalność gospodarczą w pojedynkę lub w spółce, o ile w ubiegłym roku podatkowym osoba taka lub co najmniej jeden ze wspólników, wykonywał czynności, które wchodzą w zakres działalności przedsiębiorstwa,
• Producenci wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (wyjątek stanowi wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii),
• Osoby fizyczne osiągające dochody z racji prowadzenia: handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, działalności w zakresie kupna-sprzedaży wartości dewizowych, niektórych wolnych zawodów (np. pielęgniarki, lekarze, lekarze stomatolodzy, felczerzy, tłumacze, lekarze weterynarii, położne, nauczyciele,którzy dają lekcji na godziny, nie związani żadną umową, technicy dentystyczni), aptek, lombardów
Od 20 maja 2010 roku zmieniły się nieco zasady, tyczące się osób fizycznych, osiągających dochód z tytułu umowy dzierżawy, poddzierżawy, podnajmu, najmu lub podobnych umów (ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 473)). W tej chwili płatnik podatku VAT, który rozpoczął taką działalność gospodarczą oraz chciałby zostać ryczałtowcem, składa pisemną deklarację naczelnikowi odpowiedniego urzędu skarbowego, do dwudziestego dnia miesiąca kolejnego po m-cu, w którym uzyskał pierwszy przychód. Jeżeli przychód ten został osiągnięty w grudniu, ma on na to czas do zakończenia roku podatkowego.